‘The privilege of a lifetime is to become who you truly are’ — Carl Gustav Jung
ลองนึกภาพนี้ดูประชุมทีมเพิ่งจบ แต่ทุกคนออกจากห้องด้วยความรู้สึกที่ต่างกัน คนหนึ่งรู้สึกว่าถูกตัดสินใจแทน อีกคนรู้สึกว่าคุยกันไม่จบสักที อีกคนงงว่าทำไมต้องถามรายละเอียดเยอะขนาดนี้ ทั้งที่นั่งอยู่ในห้องเดียวกัน พูดภาษาเดียวกัน แต่ราวกับว่าต่างคนต่างอยู่คนละโลก ปัญหานี้ไม่ได้เกิดจากความไม่ตั้งใจ แต่เกิดจากการที่เราไม่เข้าใจว่าคนเราคิด รู้สึก และสื่อสารแตกต่างกันอย่างไร นั่นคือจุดที่การทดสอบบุคลิกภาพเข้ามามีบทบาท
ลองนึกถึงสถานการณ์นี้ดู ผู้จัดการคนหนึ่งส่ง email สั้นๆ ว่า “ขอสรุปผลการประชุมด้วยนะ” ในสายตาของเขา นั่นคือคำขอที่ชัดเจนและตรงไปตรงมา แต่ลูกทีมบางคนรับสารนั้นว่า “หัวหน้าไม่พอใจที่ประชุมไม่มีประสิทธิภาพ” ในขณะที่อีกคนกลับตีความว่า “งานนี้ไม่เร่งด่วน ส่งเมื่อไหรก็ได้” ความเข้าใจผิดเล็กๆ น้อยๆ แบบนี้เกิดขึ้นทุกวันในองค์กร และมันสะสมจนกลายเป็นความไม่ไว้วางใจ ประสิทธิภาพที่ลดลง และความสัมพันธ์ในทีมที่เริ่มสั่นคลอน
ในปัจจุบัน เครื่องมือวัดบุคลิกภาพมีให้เลือกมากมาย 3 ในตัวเลือกยอดนิยมที่องค์กรทั่วโลกใช้กันอยู่คือ Insights Discovery, DISC และ MBTI แล้วแต่ละตัวเหมาะกับอะไร? ต่างกันตรงไหน? และแบบทดสอบบุคลิกภาพไหนเหมาะกับทีมของคุณมากที่สุด? บทความนี้จะพาทำความเข้าใจทั้ง 3 เครื่องมือนี้ให้ชัดขึ้น
Insights Discovery, DISC และ MBTI คืออะไร?
ก่อนจะเปรียบเทียบ มาทำความรู้จักแต่ละเครื่องมือพอสังเขปก่อนค่ะ
Insights Discovery พัฒนาขึ้นจากแนวคิดจิตวิทยาของ Carl Jung โดยใช้ระบบ 4 สี เป็นภาษากลางในการอธิบายบุคลิกภาพ ได้แก่ Fiery Red, Sunshine Yellow, Earth Green และ Cool Blue แต่ละสีสื่อถึงพลังงานและวิธีการมองโลกที่แตกต่างกัน โดยแบ่งลึกลงไปได้ถึง 8 บุคลิกภาพย่อย ตั้งแต่ Director ,Motivator, Inspirer, Helper, Supporter, Coordinator, Observer และ Reformer จุดเด่นของ Insights Discovery คือความเรียบง่าย จำง่าย และนำไปใช้ได้ทันทีในบริบทการทำงานจริง
ลองจินตนาการว่าทีมของคุณกำลังระดมความคิดในโปรเจกต์ใหม่ สมาชิกที่มีพลังงาน Fiery Red มากที่สุดจะพุ่งตรงไปที่เป้าหมายทันที พูดชัด ตัดสินใจเร็ว ในขณะที่คนที่มีพลังงาน Cool Blueเป็นตัวนำอาจนั่งเงียบ ไม่ใช่เพราะไม่สนใจ แต่เพราะกำลังคิดวิเคราะห์ข้อมูลอย่างละเอียดก่อนจะพูด เมื่อทีมเข้าใจความแตกต่างนี้ผ่านภาษาของสี แทนที่จะตีความว่า “คนนั้นเฉื่อยชา” หรือ “คนนี้ก้าวร้าว” ทีมกลับเริ่มถามว่า “เราจะใช้พลังงานของแต่ละคนให้เกิดประโยชน์สูงสุดได้อย่างไร?”
แบบทดสอบ DISC สำหรับพนักงาน พัฒนาขึ้นจากทฤษฎีพฤติกรรมของ William Marston เน้นวัด พฤติกรรมที่สังเกตได้ ใน 4 มิติ ได้แก่ Dominance, Influence, Steadiness และ Conscientiousness เครื่องมือนี้มุ่งเน้นไปที่สไตล์การทำงานและการจัดการในองค์กรโดยตรง
ทดสอบบุคลิกภาพ MBTI (Myers-Briggs Type Indicator) อิงจากทฤษฎีของ Carl Jung เช่นกัน แต่ขยายออกเป็น 4 มิติทางจิตวิทยา ซึ่งให้ผลลัพธ์เป็น 16 บุคลิกภาพ MBTI เป็นเครื่องมือที่รู้จักกันกว้างขวางในระดับสากล และให้ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับบุคลิกภาพส่วนตัวได้อย่างละเอียด รวมถึงมีแบบทดสอบฟรีบนอินเตอร์เน็ต
Insights Discovery, DISC และ MBTI ต่างกันอย่างไร?
สิ่งที่โดดเด่นของ Insights Discovery คือปรัชญาที่ว่า ไม่มีบุคลิกภาพไหนดีกว่ากัน ทุกคนเพียงแค่แตกต่างกัน และระบบสีทั้ง 4 ช่วยให้ทีมมี “ภาษาเดียวกัน” ที่ใช้คุยกันได้ในชีวิตประจำวัน ไม่ต้องอ่านรายงานหนาๆ ก็สามารถหยิบไปใช้ได้เลย นั่นทำให้ Insights Discovery เป็นที่นิยมอย่างมากในองค์กรระดับ Global ที่ต้องการสร้างวัฒนธรรมการสื่อสารที่ยั่งยืน ไม่ใช่แค่ผลลัพธ์จากกิจกรรม Team Building วันเดียว
สำหรับ DISC นั้น ใช้ได้จริงและเน้นพฤติกรรมที่สังเกตได้ แต่มีสิ่งที่ควรระวังคือ รายงาน DISC ดำเนินการโดยบริษัทหลายแห่ง ทำให้มีความไม่สอดคล้องกันในด้านสีและวิธีการนำเสนอ ซึ่งอาจสร้างความสับสนเมื่อทีมพยายามใช้ภาษาเดียวกัน
ส่วน MBTI นั้น ให้ข้อมูลเชิงลึกส่วนบุคคลได้ดีมาก แต่ความซับซ้อนของ 16 ประเภทอาจทำให้นำไปใช้ในการทำงานเป็นทีมในชีวิตประจำวันได้ยากกว่า
องค์กรแบบไหนเหมาะกับเครื่องมือไหน?
ไม่มีคำตอบตายตัวว่าเครื่องมือวัดบุคลิกภาพตัวไหนดีที่สุด เพราะแต่ละองค์กรมีบริบทและเป้าหมายที่ต่างกัน ลองดูแนวทางเบื้องต้นนี้ค่ะ
Insights Discovery เหมาะกับ…
องค์กรที่ต้องการสร้างวัฒนธรรมการสื่อสารในระยะยาว ไม่ใช่แค่กิจกรรมครั้งเดียว เหมาะกับทีมที่มีความหลากหลายสูง เช่น ทีมข้ามแผนก ทีม remote หรือองค์กร multinational ที่ต้องการ “ภาษากลาง” ให้ทุกคนใช้ร่วมกันได้จริง รวมถึงองค์กรที่ต้องการพัฒนาทั้ง leadership และ team effectiveness ไปพร้อมกัน
แบบทดสอบ DISC เหมาะกับ…
องค์กรที่ต้องการประเมินพฤติกรรมในที่ทำงานอย่างรวดเร็ว เช่น ฝ่าย HR ที่ใช้ แบบทดสอบ DISC สำหรับพนักงาน ในกระบวนการสรรหา หรือผู้จัดการที่ต้องการเข้าใจสไตล์การทำงานของทีมในเวลาสั้น DISC ตอบโจทย์ได้ดีเมื่อต้องการผลลัพธ์ที่จับต้องได้เร็ว แต่ควรเลือกผู้ให้บริการที่มีมาตรฐานชัดเจน เพราะคุณภาพของรายงานแตกต่างกันมากตามแต่ละบริษัท
ทดสอบบุคลิกภาพ MBTI เหมาะกับ…
บุคคลที่ต้องการทำความเข้าใจตัวเองในเชิงลึก เช่น การวางแผนเส้นทางอาชีพ หรือการพัฒนาตัวเองในระยะยาว MBTI ให้ภาพบุคลิกภาพที่ละเอียดและครอบคลุม แต่ถ้าเป้าหมายคือการนำไปใช้ในทีมทันที อาจต้องใช้เวลาและความพยายามในการสื่อสารผลลัพธ์มากกว่าเครื่องมืออื่น
สรุปง่ายๆ คือ ถ้าต้องการการทดสอบบุคลิกภาพ ที่ทีมนำไปใช้ได้จริงในชีวิตประจำวัน Insights Discovery มักได้เปรียบในแง่ความเรียบง่ายและความยั่งยืน แต่ถ้ายังไม่แน่ใจว่าองค์กรของคุณเหมาะกับเครื่องมือไหน ทีม Victus People ยินดีให้คำปรึกษาก่อนตัดสินใจค่ะ
ระวัง! ข้อจำกัดของ “แบบทดสอบบุคลิกภาพฟรี”
ในยุคที่ AI ช่วยคุณทำอะไรก็ได้ แน่นอนว่ามีแบบทดสอบบุคลิกภาพฟรี มากมายให้ทำออนไลน์ ซึ่งหลายองค์กรก็หยิบมาใช้เพราะสะดวกและประหยัด แต่มีสิ่งที่ควรตระหนักค่ะ แบบทดสอบฟรีส่วนใหญ่ขาดความแม่นยำทางวิทยาศาสตร์ เพราะไม่ได้ผ่านการ validate อย่างเข้มข้นเหมือนเครื่องมือระดับมืออาชีพ และที่สำคัญกว่านั้น ไม่มีผู้เชี่ยวชาญคอยให้ Feedback และช่วยตีความผลลัพธ์อย่างถูกต้อง ผลที่ตามมาคือ คนอาจอ่านผลแล้วตีความผิด นำไปสู่การตัดสินตัวเองหรือคนอื่นอย่างผิดพลาด เช่น “ฉันเป็น Type นี้ ฉันทำแบบนี้ไม่ได้” หรือ “เขา Type นั้น อย่าไปคาดหวังอะไรมาก”
ตัวอย่างเช่น พนักงานทำแบบทดสอบออนไลน์ฟรีแล้วได้ผลว่าตัวเองเป็น “introvert” จึงบอกตัวเองว่าไม่เหมาะกับงาน presentation หรืองาน sales ทั้งที่ความจริง introvert ไม่ได้หมายความว่า “พูดไม่เก่ง” แค่หมายความว่า “ได้พลังงานจากการอยู่คนเดียว” ความเข้าใจผิดเล็กๆ นี้อาจปิดกั้นโอกาสในการเติบโตของคนๆ หนึ่งไปได้เลย
นั่นไม่ใช่จุดประสงค์ของการทดสอบบุคลิกภาพที่ดี เครื่องมือที่ดีไม่ได้ใช้เพื่อตีกรอบให้คน แต่ใช้เพื่อพัฒนา Self Awareness (การตระหนักรู้ในตนเอง) ซึ่งเป็นรากฐานของการเข้าใจตัวเองและผู้อื่นอย่างแท้จริง เมื่อคนเรารู้ว่าตัวเองมีจุดแข็งอะไร ตอบสนองต่อความกดดันอย่างไร และสื่อสารในแบบที่คนอื่นรับได้หรือไม่ได้อย่างไร นั่นคือจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืน นั่นคือเหตุผลที่กระบวนการ Debrief โดยผู้เชี่ยวชาญไม่ใช่แค่ “optional” แต่คือหัวใจสำคัญของการใช้เครื่องมือเหล่านี้อย่างมีคุณค่าจริงๆ การลงทุนกับเครื่องมือที่ได้มาตรฐานและมีผู้เชี่ยวชาญดูแลกระบวนการ จึงไม่ใช่แค่เรื่องของงบประมาณ แต่เป็นเรื่องของ ความรับผิดชอบต่อคนในองค์กร
พัฒนาทีมของคุณด้วย Insights Discovery กับ Victus People
Victus People คือ Premier Partner ของ Insights Discovery เพียงรายเดียวในประเทศไทย ซึ่งหมายความว่าทีมของคุณจะได้รับกระบวนการที่ได้มาตรฐานระดับโลก พร้อมกับผู้เชี่ยวชาญที่เข้าใจบริบทขององค์กรในไทยอย่างลึกซึ้ง
Workshop ที่ใช้ Insights Discovery เป็นตัวขับเคลื่อนครอบคลุมได้ถึง 4 เรื่องหลัก
- Personal Effectiveness — เข้าใจตนเอง วางแผนพัฒนาตนเองได้ทั้งระยะสั้นและระยะยาว
- Team Effectiveness — สร้างทีมที่มีพลัง เข้าใจคุณค่าที่แต่ละคนนำมาให้ทีม
- Sales Effectiveness — เข้าใจลูกค้าและสื่อสารได้ตรงจุดในทุกขั้นตอน
- Leadership Effectiveness — เป็นผู้นำที่นำอย่างมีผลกระทบเชิงบวก
ไม่ใช่แค่การทำแบบทดสอบแล้วได้รายงานมาเก็บไว้ แต่คือการนำผลลัพธ์ไปสู่ การเปลี่ยนแปลงที่จับต้องได้ในการสื่อสารและการทำงานร่วมกันของทีม
บทส่งท้าย
ทั้ง Insights Discovery, DISC และ MBTI ต่างก็มีคุณค่าในแบบของตัวเอง และไม่มีแบบทดสอบบุคลิกภาพ ไหนที่เหมาะกับทุกองค์กรเท่ากัน สิ่งที่สำคัญกว่าการเลือกเครื่องมือ คือการตั้งคำถามให้ถูกต้องก่อนว่า องค์กรของเราต้องการอะไรจริงๆ ต้องการแค่ผลการประเมินรายบุคคล หรือต้องการให้ทีมทั้งหมดเปลี่ยนวิธีสื่อสารกัน?
ถ้าเป้าหมายคือการสร้างวัฒนธรรมการสื่อสารที่ยั่งยืน ที่ทีมสามารถเข้าใจกัน ทำงานร่วมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ และผู้นำสามารถนำทีมได้อย่างมั่นใจ Insights Discovery คือ เครื่องมือวัดบุคลิกภาพที่ออกแบบมาเพื่อสิ่งนั้นโดยเฉพาะ ไม่ใช่เพราะมันซับซ้อนที่สุด แต่เพราะมันเรียบง่ายพอที่ทีมจะจำได้และใช้ได้จริงในวันธรรมดา ไม่ใช่แค่วันที่มี workshop
สิ่งที่หลายองค์กรค้นพบหลังจากผ่านกระบวนการการทดสอบบุคลิกภาพอย่างจริงจังคือ ปัญหาที่คิดว่าเป็นเรื่อง performance มักจะเป็นเรื่อง communication และปัญหาที่คิดว่าเป็นเรื่อง attitude มักจะเป็นเรื่องที่คนแค่มีวิธีคิดและทำงานต่างกัน ความเข้าใจตรงนี้เปลี่ยนทีมได้มากกว่า training หลายสิบชั่วโมง
อย่างที่ Jung กล่าวไว้ว่า สิทธิพิเศษสูงสุดของชีวิต คือการได้เป็นตัวเองอย่างแท้จริง
‘The privilege of a lifetime is to become who you truly are’ — Carl Gustav Jung
การทำความรู้จักตัวเองและผู้คนรอบข้างให้ลึกซึ้งขึ้น คือจุดเริ่มต้นที่ดีที่สุดของการเดินทางนั้น
สนใจนำ Insights Discovery ไปใช้กับทีมของคุณ? ติดต่อ Victus People ได้เลยค่ะ ในฐานะ Premier Partner ของ Insights Discovery ในประเทศไทย เราพร้อมเป็นคู่คิดในการพัฒนาคนและทีมของคุณ
